Avokado (Amerikan Armudu)

Avokado (Amerikan Armudu)

Persea Latince perseus kökenlidir. Bu adın meyvelerinin armuda benzemesi yüzünden verildiği sanılmaktadır. Americane adı ise bitkinin ana vatanı Amerika olduğu için verilmiştir.

Türkiye'de bitkiye ve meyvesine avokado ya da bitkinin anavatanının Amerika olması ve meyvesinin armuda benzemesi nedeniyle Amerikan armudu denmektedir.

Anavatanı Orta Amerika'dır. Orta Amerika'da yapılan bazı arkeolojik araştırmalar avokadonun 8000 yıldan beri tarımının yapıldığını göstermektedir. Orta Amerika'nın yerli halkı avokadoyu 'ormanın tereyağı' olarak adlandırıyordu. Yerli halk için avokado sadece zengin bir gıda değil, aynı zamanda iyi bir tedavi maddesiydi. Aztekler ve Mayalar meyvelerini, yaprağını, çekirdeğini, birçok hastalığın tedavisinde kullanıyordu. Kulak iltihaplarında meyve etinden yararlanıyor, ateşli hastalıklarda ateşi kontrol altına alabilmek ve düşürmek için yapraklarını ayak tabanına bağlıyorlardı. Öksürüklü hastalara şekerle kaynattıkları yaprak suyunu içiriyorlardı. Mayalar ishale karşı çekirdeğini kavurup rendeledikten sonra kaynatılmış mısır suyuyla karıştırıp içiyorlardı.

Avokadoya ilk kez İspanyol araştırmacı Martin F. De Enciso 11 yılında yazdığı Summa de Geografia adlı eserinde, resmini de çizerek yer verdi.

Avokado 17. Yüzyılda İspanya'da yetiştirilebildi. 100 yıl sonra avokado büyük bir süratle tüm dünyaya yayıldı. 1750 yılında Afrika'da, 1833'de Florida'da tarımı yapılmaya başlandı.

Tıbbi Nitelikleri: Alyuvarların üretimini artırır, belleği güçlendirir, emziren anneler için ideal protein kaynağıdır, kolesterolü düşürür ( dolaylı olarak kalp ve dolaşım hastalıklarının tedavisinde de yararlı olmaktadır), konsantrasyonu artırır, menstrüasyon şikâyetlerini azaltır, midede proteinlerin daha iyi sindirilmesini sağlar, zayıflamayı destekler.

Avokadodaki protein özellikle vücudumuzda üretilmeyen ve dışarıdan almamız gereken aminoasitler yönünden zengindir. İnsan vücudunun 1 hayvani proteine karşılık 3 bitkisel proteine ihtiyacı vardır. Bu nedenle avokado sağlığımız için önemli bir meyvedir. Avokadodaki şeker kandaki şekeri yavaş ve çok az yükseltir. Bu nedenle şeker hastaları rahatlıkla yiyebilirler. Avokadoda bulunan lifli maddeler pekliğin giderilmesinde önemli rol oynamaktadır. Ancak lifli maddelerden yararlanabilmek için bol su içmek gerekir. Lifli maddeler vücutta biriken toksinlerin atılmasına da yardımcı olur.

Avokado doymamış yağlar yönünden çok zengindir. Bu nedenle kalp ve kan dolaşımı hastalıkları tedavisinde yardımcı olmaktadır. Avokadoda yüksek oranda bulunan fitosterin, dikkate değer kolesterol düşürücü etkisi olan bir maddedir.

Yapılan araştırmalar avokadoda bulunan glutatyon maddesinin, ağız ve gırtlak kanserine karşı korucu olduğunu göstermektedir. Multivitamin tabletleri yerine günde yarım avokado yemek yeterlidir. Bu yöntemle vücudun ihtiyacı doğal olarak karşılanmış olur. Avokado en yüksek K vitamini değerlerine sahip olan meyvelerdendir. Avokadoda bulunan özel bir özel bir karbonhidrat türü sinir ve beyin hücrelerinin daha iyi beslenmesini sağlamaktadır. Bunun sonucu olarak da insanlar kendilerini daha uyanık ve canlı hissetmektedirler. Her gün yenen bir avokado konsantrasyonu da artırmaktadır. Avokado sinirler için önemli bir madde olan lesitin yönünden zengindir. Avokadoda uyku hormonu üretiminde gerekli olan triptofan aminoasidi bulunmaktadır. Geceleri bu maddeden, uyku hormonu olan melatonin üretilir. Melatonin sakin ve rahat bir uyku için gereklidir.

Uykusuzluktan, rahat, sakin ve derin uyuyamamaktan şikâyeti olanlara yatmadan kısa bir süre önce bir avokado yemeleri önerilmektedir. (100g avokadoda 221kcal/932kj kalori vardır).

Avokadoda sindirimi düzenleyen birçok madde bulunmaktadır. Midesi asit yapanlara avokado yemesi önerilmektedir. İçindeki kremsi madde mide duvarlarını dış etkenlere karşı korumaktadır. Doğum kontrol hapları vücuttaki B6 vitamininin azalmasına neden olmaktadır. Bu azalma aminoasit ve şeker metabolizmasında bozukluklara neden olur. B6 vitamini eksikliği menopozda sinir bozukluğuna ve uykusuzluğa, menstrüasyondan önce ellerde, bacaklarda ve karında su toplanmasına neden olmaktadır. Hatta menstrüasyonun başlamasından birkaç gün öncesinde vücut ağırlığı 2 kg artabilir. Bu durumda düzenli olarak avokado yenmesi önerilmektedir. Ezilmiş bir avokado meyvesinin yaklaşık 500g karidesle karşılaştırılarak yenmesinin büyük yararı vardır.

Kullanıldığı Yerler: Bitkinlik, konsantrasyon zayıflığı, yorgunluk, mide asidi fazlalığı, mineral ve vitamin eksikliği, uykusuzluk.

Botanik: Avokado ağacı günümüzde tropik iklim özellikleri gösteren tüm bölgelerde yetiştirilmektedir. Ülkemizde Akdeniz kıyılarında özellikle Mersin'de yetiştirilmektedir. 400'e yakın türü vardır. Avokado ağacının boyu 15-20m arasında değişmektedir, ancak büyük tarımsal işletmelerde avokado ağacı sürekli budanarak boyunun 8-10m arasında kalması sağlanır. Sürekli yeşil olan bitki çiçek açtıktan sonra yapraklarının büyük bir bölümünü döker. Yapraklar uzunca elips biçimlidir. Boyları 15-18cm arasındadır. Yeşilimsi beyaz çiçeklerin çapı 1cm'dir.

Avokado 3 gruba ayrılır:

• Meksika yüksek arazi tipi: Yaprakları anasonu andıran bir koku verir. Çiçekler kıllıdır. Küçük ve orta büyüklükte olan meyveler ince kabuklu ve güçlü aromalıdır. Ağaç diğer türlere oranla soğuğa daha dayanıklıdır. -3 dereceye kadar dayandığı görülür. Bu nedenle subtropik iklimli Akdeniz ülkelerinde yetiştirilmeye elverişlidir.

• Guatemala tipi: Yapraklar kokusuzdur. Çiçekler kılsızdır. Orta büyüklükteki meyvelerin kabukları kalın, iri pütürlü ve yara izlidir. Tohumlar oldukça küçük ve meyve eti sertçedir. Meyveler oldukça yavaş olgunlaşır. Bu tipin gelişebilmesi için yarı tropik iklime ihtiyaç vardır.

• Batı Hindistan tipi (Antil tipi de denir): Bu tip soğuğa en az dayanıklı olandır. Nemli iklimde ve oldukça tuzlu topraklarda yetişir. Yapraklar kokusuzdur. Meyveler oldukça büyüktür. Meyve kabuğu düz, ince ve sağlamdır. Çekirdekleri diğer avokado türlerine oranla oldukça büyüktür. Bu türün ticari önemi olan hibritleri vardır.

Nelerinden Yararlanılır: Meyvesinden, taze, kuru yapraklarından ve yağından yararlanılır.

Kokusu ve Tadı: Fındığı andıran bir aroması

Yan Etkileri: Lateks alerjisi olanlar genellikle avokadoya karşı duyarlıdırlar.

Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Meyve genellikle çiğ olarak yenir. Çok ender olarak bazı türleri ısıtılmaya elverişlidir. Uzun süre sıcak tutulduğunda veya pişirildiğinde acılaşabilir.

Meyve iyice olgunlaştıktan sonra yenir veya kozmetik olarak kullanılır.

İçindeki Bazı Maddeler:
100 gr. Avokado meyve etinde;

66 gr. Su
1,9 gr protein
25,3 gr yağ
6,7 gr karbonhidrat
6,3 gr lifli madde

Mineraller (225ug bakır, 600ug demir, 38mg fosfor, 10mg kalsiyum, 30mg magnezyum, 180ug manganez, 500mg potasyum)

Vitaminler (12ug betakaroten, 13mg C, 5ug D, 1,3mg E, 20.33ug K, 80ug B1, 150ug B2, 1,1mg B3, 1,1mg B5, 530ug B6, 10ug biotin, 30ug folik asit)

E-Bültenimize Abone Olun
Top