Besinlerin Merkezine Seyahat

Besinlerin Merkezine Seyahat

Zencefilin anavatanının Cava olduğunu, Endonezyalı denizcilerin bitkiyi Hindistan, Güneydoğu Asya ve Doğu Afrika kıyılarına götürdükleri sanılmaktadır.

Zencefil MÖ 3000 yıllarından beri Asurlar, Çinliler ve Hintliler tarafından ilaç ve baharat olarak kullanılmaktadır.

Mezapotamya’da bulunan toprak levhalarda zencefilin içeceklere karıştırıldığını, havayı temizlediğini ve boyama gücü olmamasına rağmen sumak, safran ve zerdeçalla birlikte boya maddesi olarak kullanıldığı yazılıdır.

Denizcilerin yazdığı bazı eserlerde, Çinli denizcilerin denize açılırken deniz tutmasına karşı yanlarına zencefil aldıkları yazmaktadır.

Zencefil ayurveda tedavi yönteminin ana maddelerinden biridir. Ayurvedada sindirim sorunları birçok hastalığın nedeni olarak görülür ve bu yüzden zencefil sindirim hastalıklarında kullanılır.

İÖ 1. yüzyılda Romalıların Somali’deki ticari merkezini ziyaret eden Romalı ve Yunanlı hekimler, Somali’de zencefilin taze sürgünlerinin salata olarak yendiğini, ağızda çiğnendiğini, biraz yaşlıca sürgünlerinden sıcak yemek yapıldığını, içecek suyuna karıştırılarak kaynatıldığını, yaşlı köklerinin ise İtalya’ya satıldığını yazmıştır.

Plinius zencefilin pahalı olduğunu ve taze olarak uzun süre dayanmadığını yazmıştır. Bingenli Hildegard zencefili göz ve mide hastalıklarında ve iştah açıcı olarak kullanılmıştır. Zencefilin sağlıklı insanları hoyrat, kaypak ve unutkan yaptığını, bu nedenle yenmemesi gerektiğini belirtmiştir.

Lonicerus zencefili sindirim bozukluğu, soğuk algınlığı ve diş ağrısında kullanmıştır. Matthiolus bitkiyi panzehir olarak uygulamıştır.

Tıbbi Nitelikleri: Bulantı kesici, iştah açıcı, sindirimi destekleyici, terletici, uyarıcı. Zencefil bağırsaktaki zararlı bakteri ve parazitlerin, özellikle kalınbağırsakta sindirilmemiş karbonhidratlardan beslenen bakterilerin çoğunu temizler.

Sindirim için önemli olan süt asidi bakterilerin çoğalmasını destekler ve böylece gaz oluşumunu önler.

Yapılan araştırmalar zencefilin deniz ve motorlu araç tutmalarına karşı etkili olduğunu göstermiştir. Zencefil Amerikan ve Asya’da, hamilelik dönemindeki mide bulantıları için yaygın olarak kullanılmaktadır. Narkoz ve kanser tedavisinde görülen bulantılarda da zencefil kökünün yardımcı olduğu tespit edilmiştir. Zencefil sentetik antimetik ilaçlar gibi yorgunluk yapmaz ve görme bozukluklarına neden olmaz.

Zencefil kolesterol oranını düşürür ve yüksek kolesterollü yiyeceklerle birlikte yenildiğinde vücuttaki kolesterol oranının yükselmesini önler. Zencefil güçlü bir antioksidandır, kana akıcılık kanzandırır, kalp kaslarını güçlendirir ve uyarır, ateşi düşürür ve iltihaplanmayı önler. Romatizma tedavisinde etkilidir, vücudun bağışıklık sistemini güçlendirir.

Zencefil köklerinde protein parçalayan protaz enzimi bulunur. Bu nedenle zencefil iyi bir et yumuşatıcıdır. Günümüzde bu amaçla papaya meyvesinden elde edilen papainden yararlanılmaktadır.

Kullanıldığı Yerler: Bulantı, gaz şişkinliği, grip, iştahsızlık, sindirim bozukluğu, soğuk algınlığı, mide rahatsızlıkları.

Sabahları kalkmakta zorlananlara ve gündüz çok üşüyenlere zencefil kullanmaları önerilir.

Zencefil yağı masaj yağlarına karıştırılabilir, ancak konsantre zencefil yağı deriyi tahriş eder.

Migreni olanlara, düzenli olarak günde 2 gram zencefil tozu içmeleri önerilmektedir.

Botanik: Çok yıllık bitkinin boyu 1, 5 m’ye ulaşır. Zencefil ince yapılı kamış görünümlüdür.

Tropik bölgede yetişen bitki, sabit yüksek sıcaklığı ve nemi sever. Hafif kumlu zengin topraklarda çok iyi gelişir.

Yaklaşık 25 cm boyundaki geniş yaprakları düz kenarlı ve mızrağımsıdır. Köklerden, önce yaprakları taşıyan saplar, sonra çiçeğin bulunduğu yaklaşık 30 cm boyundaki saplar çıkar. Çiçekler yeşilimsi sarıdır. Bitki genellikle kökleriyle çoğalır.

Nerelerinden yararlanılır: Soyulmuş ve mantarımsı bölümünden temizlenmiş kökünden yaralanılır.

Toplanması ve Saklanması: Kökler topraktan büyük bir dikkatle, zedelenmeden çıkarılır. Saplardan, yan köklerden ve topraktan temizlendikten sonra içi su dolu bir kovaya konur. Kökler suyla iyice temizlenir. Sonra bakteri, mantar ve zararlı böceklerden temizlemek için kısa bir süre, yaklaşık 70 C’lik sıcak suya batırılır ve serilerek güneşte kurutulur.

Kokusu ve Tadı: Aromalı, keskin, acı bir tadı, aromalı hoş bir kokusu vardır.

Uzun süre kurutulan ve yanlış depolanan zencefilin acılığı kaybolur.

Yan etkileri: Önerilen ölçülerde bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur.

Zencefil tek başına masaj yağı olarak kullanılmamalıdır, cildi tahriş edebilir. Başka bitkisel yağlarla ona bir oranda karıştırılarak kullanılmalıdır.

Midesi duyarlı olanlar yemeği zencefille pişirmemeli, zencefili yemeğe yemeden önce karıştırmalıdır. Safra kesesinde taş olanlar, hamile kadınlar ve kan pıhtılaşmasına karşı ilaç alanlar zencefili dikkatli ve önerilen ölçülerde kullanılmalıdır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Çay: 5g rendelenmiş taze zencefil veya 5 g toz zencefil 200 ml suda yavaş ateşte 5 dk kaynatılır, içine biraz süt karıştırılır. Tatlandırılabilir. Sıcak olarak içilir.

Tentür: 10 ml eterli yağ 70 derecelik 100 ml alkole karıştırılır. Kesme şekere damlatılarak yenir veya suya 10-20 damla damlatılarak günde 3 kere içilir.

İçindeki Bazı Maddeler:   Eterli yağ, zingiberen, mineraller, organik tuzlar, proteinler, şeker, vitaminler (A, B grubu vitaminleri, niasin), yağ, gingerin. Gingerinin içinde gingerol, fenollü maddeler ve çeşitli reçineler vardır.

Zencefile aromalı kokusunu veren eterli yağ damıma yöntemiyle elde edilir. Eterli yağı monoterpenler ve seskiterpenler oluşturur. Monoterpenler borneol, kamfen, sineol, stral, sitronellol, limonen, linalool, geranial, geraniol, mirsen, felandren, pinendir.

Seskiterpenler bisabolen, kurkumen, farnesen, zingiberlerdir.

Kuru zencefilin % 5-8’ini oleoresin oluşturur. Oleoresinin üçte biri eterli yağ, kalanı keskin acı maddeler, yağ ve organik maddelerdir.

Zencefile acılığını veren gingerol ve shogaol adlı maddelerdir. Gingerolün acılığı suda parçalanmasıyla ortaya çıkar. Shogaolün acılığı ise depolanması sırasında oluşur. Shogaol gingerolden daha acıdır. Uzman kişiler zencefilin acılık derecesine göre zencefilin tazeliğini tespit edebilir. Zencefilin içindeki shogaol ve gingerol oranı tedavi için önemlidir.

 

REÇETELER

Ateş, Soğuk Algınlığı:

Zencefil taze veya toz - 50 gram

1 çay kaşığı zencefile 150 ml kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde bir çok kere 1 çay fincanı içilir.

Grip Önleyici ( gribin ilk belirtileri görüldüğünde uygulanmalıdır)

Süt - 150 ml
Zencefil taze - 20 g

20 g rendelenmiş taze zencefile 500 ml soğuk su eklenir, 5 dk kaynatılır içine 150 ml süt karıştırılıp 1-3 dk daha kaynatılır. Çayın tümü mümkün olduğu kadar sıcak içildikten sonra sıkıca sarınılarak yatılır, terlenir. İyice terlendikten sonra giysiler değiştirilmeli ve yatarak dinlenilmelidir.

Kalp çarpıntısı, eklem ağrıları

Hint yağı - 50 ml
Zencefil toz - 50 gram

10 gram zencefil tozuna 200 ml su eklenir, su yarıya ininceye kadar kaynatılır ve 1 yemek kaşığı hint yağı karıştırılır. karışım yatmadan önce içilir.

Sindirimi destekleyici, safrayı artırıcı;

Zencefil kalın öğütülmüş - 50 gram

Kurutulup kalın öğütülmüş 1 çay kaşığı kuru zencefile 150 ml kaynar su eklenir, 5-10 dk demlenip süzülür. yemeklerden önce 1 çay fincanı içilir. aynı amaçla yemeğe zencefil karıştırılır.

E-Bültenimize Abone Olun
Top