Hurma Ağacı

Hurma Ağacı

PHOENIX DACTYLIFERA L.

Dattel adının daktylos kökenli olduğu sanılmaktadır.

Kıpçak Türkleri hurmaya kurma veya korma diyordu. Sonraları hurma sözcüğü ağır basarak kullanmaya başladı. Hurma ağacının anavatanının Ön Asya olduğu ileri sürülmektedir.

Mezopotamya da MÖ 4. yüzyılda yapılmış olan birçok tarihi eserin duvarlarındaki resimlerde ve kabartmalarda hurma ağacı vardır. Babil’de hurma ağacı tarımı günümüzden 5000 yıl önce yapılmaya başlanmıştır.

Tarihçi Herodot yazılarında hurma ağacı ormanlarından bahsetmiştir. Fırat ve Dicle arasında seyrek yağmur yağdığını, nehirlerden kanallarla sulama yapılarak tahıl ve hurma ağacı yetiştirildiğini, halkın hurma ağaçlarına çok iyi baktığını, erkek çiçekleri dişi çiçekli ağaçlara astıklarını, meyvesini yediklerini ve hurmadan çok tatlı bir içecek yaptıklarını yazmıştır.

Mısırlılar hurma ağacından bir çeşit takvim olarak yararlanıyordu; tam bir ay sonra eski yaprak düşüp yerine yenisi geliyordu. Afrikalılar ve Asyalılar için Hurma ağacı kutsaldı. Yaprağı ise barışın sembolüydü. Romalılar için hurma yaprağı zafer sembolüydü. İncil’de hurma, hayat ağacı olarak geçmektedir.

Tıbbi Nitelikleri: Boğazdaki dokuyu dezenfekte ederek mikropları öldürür, güçlendirir, direnci ve konsantrasyonu artırır, hücre metabolizmasını harekete geçirir, kolay uyumayı ve iyi uyumayı sağlar, vücudun kan üretimini destekler.

Kullanıldığı Yerler: Anjin, güçlendirici, kan yapıcı, uyku verici. Hurma suyu doğu halk hekimleri tarafından bitkinliğe neden olan hastalıklarda güçlendirici olarak kullanılmaktadır. Hurma uyku hormonu melatoninin üretimini canlandırır.

Botanik: Hurma ağacı ince uzun bir ağaçtır. Boyu 10-25 m arasındadır. Ağaç tacında 40-80 adet 2-3 m boyunda tüysü yapraklar vardır. Hurma ağacı yaklaşık 200 yıl yaşar ve 7-9 yaşlarında ilk çiçeklerini verir. Hurma ağacı iki evciklidir. 50 ile 100 dişi ağaç için bir erkek ağaç dikilir. Çiçekler yalnız 8-10 erkek veya dişi çiçek demetlerinden oluşur. Döllenmeden olgunlaşan meyveler kalitesizdir. Döllenme erkek çiçekler dişi ağaçlara asılarak, elle veya makineyle erkek tozlar püskürtülerek yapılır. Çiçek tozları 2-3 ay etkilerini kaybetmezler.

Bir hurma ağacı yılda yaklaşık 100-150 kg hurma verir. Meyveler hurma ağacı çiçek açtıktan 6 ay sonra olgunlaşır. Meyve 4-6 cm boyunda sarı veya kırmızı parlak kabukludur. Her meyvenin sert uzun bir çekirdeği vardır. Hurma ağacı verdiği meyveye göre üçe ayrılır: meyvesi yumuşak etli, yarım yumuşak etli ve sert etli. Yarım yumuşak hurma ihraç edilir. Sert ve unlu hurmadan bir nevi ekmek yapılır. Bu türün tatlı olanlarından hurma şurubu elde edilir.

Hurma ağacı tam olarak çöl iklimine uymuştur, ancak bol suya ihtiyacı vardır. Kökleri toprağın 6 m derinliğine kadar iner. Bu nedenle çöl rüzgarlarına karşı dayanıklıdır. Bu derinlikte yeterli su yoksa sulanması gerekir.

Nelerinden Yararlanılır: Ağaç suyundan, meyvesinden. Çölde hurma ağacının her şeyinden yararlanılır. Meyvenin çekirdekleri iyi bir deve yemidir. Yapraklarından hasır, sepet gibi eşyalar yapılır. Sürgünlerinden şarap üretilir. Ağacı kereste olarak kullanılır.

Hurma ağacı suyu: Araplar çok eskiden beri hurma ağacından tatlı bir içecek elde eder. Hurma ağacı belirli bir yerinden hafifçe kesilerek 3 litre su alınır. Kesik tekrarlanarak 3 ay boyunca günde 3 litre su alınır. Elde edilen su şekerle karıştırılarak serinletici, aromalı bir içecek yapılır.

Toplanması ve Saklanması: Kuru hurma serin rutubetsiz yerlerde, hava geçirmeyen kaplarda 6-12 ay saklanabilir. taze hurma buzdolabında 2 hafta saklanabilir.

Kokusu ve Tadı: Meyvesi etli, açık renklidir ve tatlıdır. Hoş aromalı bir kokusu vardır.

Yan Etkileri: Şeker hastaları, şişmanlamaya eğilimi olanlar, akut ince ve kalınbağırsak iltihabı olanlar hurma yemekten kaçınmalıdır.

Kullanma Biçimleri: İçten uygulanır.

İçindeki Bazı Maddeler: Yaklaşık %30 oranında su, albümin, karbonhidratlar, selüloz, yağ, madeni tuzlar (fosfor, demir, kalsiyum, kükürt, magnezyum, potasyum, sodyum, bakır, çinko, iyot, kobalt, manganez, molibden, silisyum, stronsiyum, vanadyum), şekerler (fruktoz, glikoz, sakaroz), vitaminler (B1, B2, B6, C, karoten, PP)

Hurmanın içinde vitamin ve yüksek oranda maden tuzları bulunur. 100 g meyvede 700 mg potasyum, 62 mg fosfor, 2 mg demir vardır. Ekmek yapılan hurmada %20, yarı yumuşak hurmada yaklaşık %70 şeker vardır.

E-Bültenimize Abone Olun
Top