Meyan

Meyan

Glycyrrhiza Yunanca tatlı anlamındaki glykys ve kök demek olan rhiza sözcüklerinden türemiştir.

Almanya, İspanya, Kuzey İtalya, Dalmaçya, Macaristan, Ukrayna, Doğu Akdeniz kıyıları, Anadolu, Suriye ve Asya’da yetişir.

5000 yıl once yazılmış olan Mısır papirüslerinde, solunum organları hastalıklarının tedavisinde kullanılan bir çok reçetede meyan vardır. Meyan Çin’de özellikle başka bitkilerle karıştırılarak, boğaz iltihapları, öksürük, kalp çarpıntısı, mide sancıları, sinirsel mide hastalıkları ve yara tedavisinde kullanılmış ve kullanılmaktadır. Yunanlılar Glycyrrhiza Glabra’yı, Çinliler ve Moğolistanlılar ise öncelikle Glycyrrhiza Uralensis’ı kullanmaktadırlar.Moğolistan’da dammar hastalıklarında kullanılmaktadır. Budistler belirli bir dini seromonisyle elde ettikleri suyuna tedavi maddesi olarak çok değer vermektedir. Romalılar meyan için tatlı kök anlamına gelen radix dulcis adını kullanıyordu.

Hippokratçılar bitkiyi sadece dıştan uygulamıştır.

Theophrast ve Dioskorides bitkinin kökünün suyunu öksürükte, gırtlak ve bademcik iltihaplarında kullanmıştır.Dioskorides kökünün suyundan yapılan merhemin çok iyi bir yara merhemi olduğunu yazmıştır.

Ortaçağda yazılmış olan kitaplarda kökünden preslenen suyu kaynatılarak yapılan şurubunun ses kısıklığı, öksürük, solunum organları hsatalıkları, verem ve göğüs sancılarında uygulandığı yazmaktadır.

Tıbbi Nitelikleri : Balgam söktürücü, bronşit önleyici, güçlendirici, kan temizleyici, idrar söktürücü, sindirim kolaylaştırıcı.

Kullanıldığı Yerler: Astım, ağız içi yaraları, bronşit, hava yutma, kramplar, mide, öksürük, peklik, solunum organları hastalıkları.

Botanik : Anadolu’da dağınık olarak yetişir.Güneydoğu Anadolu’da kısmen tarımı da yapılır. Birçok türü vardır.

Anadolu’da Glycyrrhiza Glandulifera türü yabani olarak daha yaygın yetişir, aynı amaçla kullanılır.

Meyan çok yıllıktır , boyu yetiştiği yere ve toprağa gore 20-100 cm arasında değişir. Kalınlığı 4-25 cm arasında değişen kök toprağın derinlerine kadar iner, odunumsudur, dışı kahverengi , içi soluk sarıdır. Kök yumuşak toprakta çok daha iyi gelişir. Toprağın yumuşaklığı ve nemi kökün gelişimini doğru orantılı etkiler. Yaprakların üzerine dizildiği saplar 10-20 cm arasında değişir.Yapraklar sarmal olarak sıralanmıştır, son yaprak uzun saplıdır.Açık yeşil yapraklar elips biçimlidir, yaprak damarları belirlidir. Yaprak altlarında nokta biçiminde, reçineli yapışkan bezeler vardır.Dikine duran çiçek salkımlarının boyları 15cm’e ulaşabilir. Çiçekler soluk mavi, çok seyrek olarak da açık sarıdır.Haziran ağustos ayları aradında açar.Kahverengi tohumlar 4 cm uzunluğunda 2 mm genişliğinde yuvarlak veya böbrek biçimlidir.

Nelerinden Yararlanılır : Kökünden yararlanılır .Kök soyulmuş ve soyulmamış olarak ikiye ayrılır.

Toplanması ve Saklanması : 2-3 yaşındaki bitkinin kökü mart, nisan veya ekim , kasım aylarında topraktan çıkarılır, güneşte kurutulur.

Kokusu ve Tadı : Kökün kendine özgü güzel kokusu vardır, oldukça tatlıdır.

Yan Etkileri : Önerilen ölçülerin üzerinde uzun sure kullanılmamalıdır.Seyrek olarak baş dönmesi, hafif baş ağrısı, ödem, yorgunluk ve susuzluk yapabilir.Kadınlarda erkeklerden daha etkilidir.Fazla miktarda ve uzun sure alınan meyan kökü içindeki glisirhizinik asit tansiyonu yükseltir.Uzun sure mide tedavisinde kullanabilmek için eczanelerde bulunan, bu asitten arındırılmuş meyan kökü alınabilir.

Kullanma Biçimleri : İçten ve dıştan uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri

Çay : 1 çay kaşığı ince kıyılmış köke 150 ml kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür.Günde 2-3 çay fincanı içilir.

Su : Taze kök preslenerek elde edilir.Meyan balı olarak adlandırılır.

Meyan Kökü özü : Taze kökten preslenen suyu kaynatarak yapılır.

İçindeki Bazı Maddeler : Ana madde glisirhizin ( saponin özelliği gösterir, zehirsizdir, balgam sökücüdür ), tanen, yağ, nişasta, eterli yağ, acı madde, asparagin, oksalik asit, reçine, şeker.

REÇETELER

Aft

Meyan     kök     50 gr

50 gr kök 250 ml suda 5 dk kaynatılıp süzülür.Ağız, sıvı ağızda kısa sure tutularak, günde 3-4 kere çalkalanır.

Ağız Kokusu

Meyan     kök     100 gr

100 gr kök ince kıyılır, 1 litre beyaz şarapta 10 gün dinlendirilip süzülür. Ağız, şarap ağızda kısa sure tutularak günde bir kaç kere çalkalanır.

Gastrit

Ayrık otu      kök     10gr
Hatmi        kök     10 gr
Papatya     çiçek     10gr
Rezene      tohum     10 gr
Meyan       kök     10gr

3 gr karışıma 150 ml kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür.Akşamları 1 çay fincanı içilir.

Öksürük 1

Meyan     kök     50 gr

20 gr kök,500 ml soğuk suda 10-12 saat demlenip süzülür. Yemek saatleri arasında günde 3 çay fincanı içilir.

Öksürük 2

Anason     tohum     10 gr
Rezene     tohum     10 gr
Öksürük otu     yaprak     10 gr
Sinirli ot     yaprak     10 gr
Meyan     kök     10gr

1 çay kaşığı karışıma 150 ml kaynar su eklenir,10 dk demlenip süzülür.Günde 2-3 çay fincanı içilir.

Öksürük 3

Ebegümeci       çiçek     10gr
Hatmi     kök     10gr
Öksürük otu     yaprak     10gr
Sığır kuyruğu     yaprak     10gr
Tavşan otu     kök     10gr
Meyan     kök     10 gr

1 çay kaşığı karışıma 150 ml kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür.Günde 3-4 çay fincanı içilir.

Kısa Açıklamalar

- Mid eve onikiparmak ülserinde meyan suyuyla çok başarılı tedaviler yapıldığı ileri sürülmektedir.

- Bazı ilaçlara tat vermek için eklenir

- Büyükbaş hayvanlar bronşit olduklarında veya öksürdüklerinde sularına meyan kök karıştırılması önerilmektedir.

E-Bültenimize Abone Olun
Top