Portakal

Portakal

Portakalı 16. yüzyılda Avrupa’ya Portekizliler tanıtmıştır. Türkçe Portakal sözcüğü de, İtalyanların meyvesi için kullandıkları portagallo sözcüğü gibi Portekiz sözcüğünden gelir. Portakal ağacının anavatanı, turunç ve limon gibi Himalayaların güney etekleri, Burma ve Güney Çin’dir. Çinlilerin portakalı MÖ 2000 yılından beri tanıdıkları bilinmektedir. Hindistan ve İran üzerinden MÖ 800 yıllarında Mezapotamya’ya gelmiştir. Portakalı 1585’de Avrupa’ya, Portekizliler Güney Çin’den getirerek tanıtmıştır. 18. yüzyılda İspanya’da yaygın olarak yetiştirilmeye başlanmıştır. 16. yüzyılın ortalarında Portekizliler ve İspanyollar bitkiyi Amerika’ya götürdüler. Günümüzde Kaliforniya ve Florida’da yaygın tarımı yapılmaktadır. ABD, Brezilya, Japonya, Kuzey ve Güney Afrika, İspanya, İtalya, Yunanistan, Türkiye ve İsrail’de de yaygın tartımı yapılmaktadır.

Tıbbı Nitelikleri: Ateş düşürücü, iştah açıcı, kan durdurucu, kramp çözücü, sindirim kolaylaştırıcı, safra söktürücü, uyku verici, solucan düşürücü.

Kullanıldığı Yerler: Alkol bağımlılığı, ateş, iskorbüt, nekahet dönemi, hava yutma, iştahsızlık, kanama, kalp çarpıntısı, karaciğer, mide bulantısı, madeni tuz eksikliği, nöralji, peklik, sinir bozukluğu, uyku.

Botanik: Ülkemizde Akdeniz, Doğu Karadeniz ve Ege kıyılarından yaygın olarak tarımı yapılır. Günümüzde ince kabuklu, kalın kabuklu, yafa, çekirdeksiz, kan portakalı gibi yüze yakın türü yetiştirilmektedir.

Bitkinin boyu yaklaşık 12m’ye kadar uzar, dalları dikenlidir. Tüm citruslar gibi soğuğa çok duyarlıdır. 3 yaşında meyve vermeye başlar, 30 yıl yaşar. Beyaz çiçeklerin limon kadar güçlü olmayan aromalı güzel bir kokusu vardır.

Nelerinden Yararlanılır: Meyvesinden, meyve kabuğundan ve meyve kabuğundan elde edilen yağdan yararlanılır.

Toplanması ve Saklanması: Uzun yola gidecek olan portakal tam kızarmadan toplanır. Portakal uzun süre ağacında kalabilir.

Kokusu ve Tadı: Meyve kabuğunun kokusu ve tadı aromalı, hafif acı, içi ve suyu tatlıdır.

Yan etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur.

Yaşlıların portakalı soyduktan sonra içteki beyaz tabakayı da çok iyi temizlemeleri gerekir. Bu tabaka çok ender olarak bağırsakta tıkanıklıklara neden olabilir. Dayanıklılık süresini uzatabilmek için difenil eriyiğine batırılmış veya difenilli kağıtlara sarılmış portakalın kabuğundan kesinlikle yararlanılmaz.

Kullanma Biçimleri: Yalnız içten uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Su: Meyvesinin sıkılmasıyla elde edilir. Taze sıkılmış portakal suyunun 100 gramında 116 mg potasyum, 4, 2 mg magnezyum, 6, 9 mg kalsiyum vardır.

Meyve kabuğu kurusu: İpe dizilerek gölgede kurutulan kabuk iri olarak öğütülür, elenerek tozu atılır. Kurutulurken eterli yağının bir bölümü kaybolduğundan, tekrar portakal yağı karıştırılır. Hava geçirmeyen kaplarda saklanır. Şeker ve pasta yapımında kullanılır.

Yağ (neroli-portugal): Özel damıtma aygıtlarıyla elde edilir.

İçindeki Bazı Maddeler: Meyve kabuğunda eterli yağ, suyunda A, B1, B2, B5, B6, E, C vitaminleri, meyve şekeri, organik asitler, madeni tuzlar, pektin, P vitaminini aktifleştiren glikozitler vardır.

E-Bültenimize Abone Olun
Top