Tarçın

Tarçın

Dünya tarçın ticaretinin %50’den fazlasını oluşturduğu için Seylan tarçını örnek alınmıştır. Cinnamomum sözcüğü Yunanca sarmak anlamına gelen kinein (kinnamomon) ile kusursuz anlamına gelen amomos sözcüklerinden türemiştir ve kusursuz sarılı baharat anlamına gelir. Arapçadan gelen tarçın sözcüğü, Çin’den gelen ağaç anlamına gelir.

Anavatanı Güney, Güneydoğu Asya’dır. Tarçın bilinen en eski baharatlardan biridir. Çin’de binlerce yıldır kronik ishal, romatizma, soğuk algınlığı, yüksek tansiyon, böbrek hastalıkları ve karın ağrısı için tarçın kullanılmaktadır. Mısırlılar, Yunanlılar ve Romalılar tarçını baharat, ilaç ve tütsü olarak kullanılmıştır. Romalılar Arapların tarçının nereden geldiğini gizlediklerine inanmıştır. Dioskorides tarçının Arabistan’da yetiştiğini yazmıştır. Matthiolus tarçının doğum süratlendirici, idrar ve gaz söktürücü, kalp güçlendirici, menstrüasyon düzenleyici ve zehrin etkisini azaltıcı özelliklerini övmüş, merhem olarak göz zayıflığında ve liken hastalığının tedavisinde yardımcı olduğunu yazmıştır. Matthiolus’a göre tarçın suyu bütün soğuk algınlığı, rahim hastalıkları için iyi bir tedavi maddesidir.

Tıbbi Nitelikler: Büzücü, uyarıcı, mide güçlendirici. Tarçın yağı iyi bir antiseptik, bakteri ve mantar öldürücüdür.

Kullanıldığı yerler: Diş ağrısı

Seylan ağaç kabuğu tarçınının yağından bağırsak bozukluklarının tedavisinde yararlanılmaktadır. Eterli yağı iyi bir mide ilacıdır, ancak kesin kokusu nedeniyle pek tercih edilmez. Tıpta koku ve tat iyileştirici olarak genellikle tarçın suyu ve tozu kullanılır. Mide çaylarına karıştırılır. Tarçın yağı, karanfil yağıyla karıştırılarak diş ağrısına karşı uygulanır. Tarçın yağının mikrop öldürücü özelliği tıbben kanıtlanmıştır. Tarçın sindirimi destekler. İştahsızlık, hafif mide krampları ve gaz şişkinlerinde kullanılır.

Botanik: Defnegiller ailesinin 700 türünden sadece dört tanesinden tarçın üretilir. Bu dört türde tropik bölgelerde yetişir Tarçın elde edilen bitkiler çalı görünümlüdür veya büyük ağaçlardır.

Uluslararası baharat pazarında aşağıdaki dört tarçına yer verilir.

• Cinnamomum Cassia Bl. (Cinnamomum Aromaticum Ness), Çin Tarçını Çin’in güneydoğusundaki tropik bölgede yetiştirilir.

• Cinnamomum Zeylanicum Bl. (Cinnamomum Verum J.S. Presl), Seylan Tarçını türü en çok bilinendir.

• Cinnamomum Loureirii Ness, Saigon Tarçını Vietnam’ın güneyinde (Kamboçya) yetiştirilir. Bu bölgedeki tropik ormanlarda Saigon Tarçını ağacı doğal olarak da yetişir.

• Cinnamomum Burmanii Ness Bl. Padang tarçınının anavatanı Burma’dır. Sumatra’nın Padang şehri çevresindeki bölgede yetiştirilir. Avrupa’da bu tarçın tanınmamaktadır.

Çin tarçın ağacının çiçekleri yeşilimsi sarıdır. Yaprakları 3 damarlıdır. Kesinden sonra büyüyen sürgünleri 6 yıl sonra ürün verir. Çin tarçınındaki yağ oranı daha yüksektir. Ağaç kabuğunun mantarı fazla olduğundan iyi temizlenmesi gerekir. Kokusu hafif, tadı yumuşaktır. Nadir bulunduğu için pahalıdır. Cinnamomum Loureirii (Saigon tarçını) ve Cinnamomum Burmanii (padang) tarçını ve diğer iki tür tarçın daha çok bölgesel değer taşır. Saigon tarçının ağaç kabuğu yaklaşık 7mm’dir. Kabuğun dışı koyu kahverengi ve lekelidir. Padang tarçını Çin tarçınıyla akrabadır. Çin tarçınından daha etkilidir. Ağaç kabukları kururken iki taraftan birden kıvrılır. Seylan tarçını ağacının boyu 10-12 m arasında değişmektedir. Ağacın dalları çapraz olarak büyür. Karanfili andıran kokulu yeşil yaprakları kısa saplıdır ve yaklaşık 14 cm boyunda, 4 cm enindedir. Uzun yumurta biçimli, koyu yeşil yapraklarının üstü parlak, altı ise grimsi yeşildir. Beyaz çok küçük erdişi çiçekleri yaprak koltuklarında çiçek salkımları oluşturur. Koyu kırmızı meyvelerinin içinde 1 tane tohum vardır.

Nelerinden yararlanılır: Soyulmuş ağaç kabuğundan, ağaç kabuğundan elde edilen eterli yağından ve meyvesinden yararlanılır.

Toplanması ve Saklanması: Seylan tarçını 3-4 yaşındaki ağaç dallarından elde edilir. Üstleri kazınan ağaç kabukları yağmur mevsiminin sonunda soyulur. Ağaç kabuklarının rengi grileşmeye başlayınca dallardan ve gövdeden mümkün olduğu kadar büyük parçalar soyulur. Mayıs, haziran aylarında küçük kesimler, ekim kasım aylarında ise büyük kesinler yapılır. Soyulan ağaç kabuğu 0.3 mm kalınlığındadır. Önce gölgede sonra güneşte kurutulur. Ağaç kabukları kuruma sürecinde, ağırlıklarının üçte ikisini kaybeder. Seylan tarçını diğer türlerden farklı olarak iki tarafından birden kıvrılır. Kuruyan tarçın kalınlıklarına ve renklerine göre ayrılır. Dünya tarçın ticaretinin %50’den fazlasını Seylan tarçını oluşturur. Tarçının kalitesini içindeki eterli yağın ve tanenin oranı tayin eder. Seylan tarçınının kalitesini ağaç kabuğu ağaç kabuğunun rengi ve inceliği de gösterir. Açık kahverengi ve ince kabuklu tarçının aroması daha güzel ve kalitelidir. Kesim sürecinde kırılan ve kalın dallardan kesilen parçalar, tarçın yağı üretiminde kullanılır. Tarçındaki eter yüksek sıcaklıkta ve ışıkta hızla buharlaşır. Tarçın ağzı çok sıkı kapanan, koyu renkli cam veya metal kaplarda serin yerde saklanmalıdır. Plastik kaplarda saklanmaz. İhtiyaçtan fazlası toz haline getirilmelidir.

Kokusu ve Tadı: Aromalı bir kokusu ve tatlı, yakıcı, baharlı bir tadı vardır.

Yan Etkileri: Tarçının herhangi bir yan etkisi yoktur. Yağı, deriyi ve epitelyum dokuyu tahriş ettiği için yüksek miktarda uygulanmamalıdır. İçindeki sinnamik aldehid bazen alerjiye neden olabilir. Yüksek miktarda tarçın kullanımının zehirlenmeye neden olabileceği ileri sürülmektedir.

Kullanma Biçimleri: İçten uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Toz: Özel baharat değirmenlerinde öğütülerek elde edilir. Toz tarçına yabancı maddeler karıştırılabileceği için hazır alınmamalıdır.

Seylan Tarçını Yağı: Açık sarı ve güzel kokuludur. Tatlımsı ve yakıcı bir tadı vardır. Yapraklarından elde edilen eterli yağı tipik tarçın kokusu verir. Saf eterli tarçın yağının günlük kullanım ölçüsü birkaç damlayı (0,05-0,2 g) geçmemelidir.

İçindeki Bazı Maddeler: Eterli yağ(%2,5), sinnamik aldehid, ojenol, tanen

Eterli yağda %65-75 oranda sinnamik aldehit, %5 oranda ojenol, sinnamik asit ve sinnamik alkol bulunur. Bu maddeler tarçın yağına bakterileri ve mantarları yok etme özelliği kazandırır. İlaç kodeksine göre, yüksek kaliteli tarçının ağaç kabuğundaki tanen oranı %2’yi geçmemelidir. Ağaç kabuğundan elde edilen tarçın yağındaki ojenol oranı %4-10 arasındayken, bu oran yapraklarda %95’dir.

REÇETELER

Güçlendirici ve Sindirimi Destekleyici Şarap:

Kınakına Ağacı Ağaç Kabuğu 20 gr.
Tarçın Ağaç Kabuğu 50 gr.

 

Kınakına ve tarçın dövülerek toz haline getirilir, karıştırılarak 1 litre kırmızı şaraba eklenir ve 12 saat dinlendirilir. Bir tülbentten süzülür. Öğle ve akşam yemeklerinde 1 likör kadehi içilir.

İştah Açıcı:

Kantraron Bitki 30 gr.
Bahçe Nanesi Yaprak 30 gr.
Tarçın Toz 30 gr.

 

1 çay kaşığı karışıma 150 ml kaynar su eklenir ve 10 dk demlenip süzülür. Yemeklerden önce 1 çay fincanı içilir.

 

Kısa Açıklamalar:

• Tarçın ağacı yaprağının eterli yağı genellikle parfüm, sabun ve kozmetik sanayinde kullanılır.

• Tarçın mutfakta baharat olarak kullanılır.

• Tarçın, karanfilin yanı sıra likör üretiminde en çok kullanılan baharattır.

E-Bültenimize Abone Olun
Top