Alzheimer Hastalığı ile Yaşama

Alzheimer Hastalığı ile Yaşama

Bunama ya da demans, günlük yaşamın her zamanki gibi sürdürülmesini engelleyen ilerleyici, kronik bir beyin hastalığıdır. Alman doktor Alzheimer tarafından ilk kez bir kadın hastasında teşhis edilen bu hastalığın 1906 yılından beri bilinmesine rağmen hala çaresi bulunamadı. "Bunama"nın en sık sebebi olan Alzheimer, gelişen tıbbın yeni tedavi olanaklarına karşın 21. yüzyılın en önemli halk sağlığı sorunlarından biri haline geldi. Bugün yaşlılarda kalp hastalıkları, kanser ve inmeden sonra en sık karşılaşılan dördüncü hastalık olan Alzheimer, en yüksek maliyetli hastalıklar sıralamasında ise kalp hastalıkları ve kanserden sonra üçüncü sırada geliyor. 85 yaşın üzerinde ise her üç kişiden birinde Alzheimer hastalığına rastlanıyor. Ailesinde Alzheimer'li bulunanlarda hastalığın ortaya çıkma riski, diğer kişilere göre biraz daha yüksek. Ancak bu da Alzheimerli akrabası olan herkesin mutlaka bu hastalığa yakalanacağı anlamına gelmiyor.

Alzheimer hastalığının en önemli belirtileri, günlük yaşam işlevlerini etkileyecek düzeyde bellek kaybı, günlük yaşam işlevlerini yerine getirmede zorluk çekme, basit kelimeleri bulmada güçlük çekme, zaman ve mekanları karıştırma, yargıya varma ve karar vermede güçlük çekme, pratik düşünme becerisinde güçlük çekme, sık kullanılan eşyaları yanlış yere koyma, ruh hali veya davranışlarda değişiklik gösterme, kişilik değişiklikleri gösterme ve alışılagelmiş işler ve sorumluluklardan kaçma olarak sıralanıyor.

Alzheimer ve beslenme

Alzheimer hastalarının en çok karşılaştığı sorunlardan biri iştahsızlıktır. Eğer kişinin iştahı çok zayıfsa ve yemek yemeye ilgi göstermiyorsa bu durum birçok sebepten meydana gelmiş olabilir.

Kişiler genellikle hastalığın erken evrelerinde depresyona girer ve yemeğe karşı ilgilerini kaybederler. Eğer depresyondan şüpheleniyorsanız sıklıkla tedavi edilebildiği için bu durumu doktorunuza danışınız. Depresyon bir kere kalktığında kişinin iştahı tekrar geri gelecektir.

Sorunlar takma dişinin tam olarak yerine oturmamasından veya dişetlerinde yemek yerken meydana gelen rahatsızlık yüzünden olabilir. Bir diş doktoruna kontrol ettirmelisiniz.

Kişiler gün içinde yeteri kadar hareket etmedikleri için açlık hissetmiyor olabilirler. Onları daha fazla aktif olmaya ve egzersiz yapmaya cesaretlendirin. Hastalığın ileriki evrelerinde önlerindeki yemeği yemeleri gerektiğini anlamıyabilirler. Siz onlara hatırlatma yapmaya ihtiyaç duyabilirsiniz veya yemeği ağızlarına götürmeye kılavuzluk edebilirsiniz. Eğer kişi yalnız yaşıyorsa öyle bir zaman gelebilir ki yemek yemeyi unuturlar ya da sizin veya belli bir rutinde temin edilen yemekleri bile saklayabilirler. Bu daha fazla yardıma ihtiyaç duyduklarının bir işaretidir.

Alzheimerlı hastanın diğer karşılaşacağı bir sorun ise aşırı yemek yemektir.

Eğer kendi hallerine bırakılırsa bazı kişiler gereksinimlerinden daha fazla yemek yiyeceklerdir. Bu duruma demansa eşlik eden henüz tam olarak anlaşılmamış beyindeki değişiklikler sebep olabilir. Çoğu kişide bu yalnızca geçici bir evredir. Bazen kişi yemek yediğini unutabilir ve tekrar yiyecek isteyebilir veya her ne mevcut yemek varsa onu yemeğe devam edebilirler.

Kişiler haddinden fazla miktarlarda yiyecek tüketiyorsa bu durum kişinin yemek sonrası çok rahatsız olmasına veya büyük oranlarda kilo almasına sebep olduğu için kişinin yiyecek miktarım sınırlamanız gerekir.

Demanslı kişiler eğer kendi seçimlerine bırakılırsa genellikle karbonhidratlı ve tatlı yiyecekleri tercih ederler. Bu durum aşın yemek yiyen kişilerde özellikle olan bir durumdur. Bu tür yiyecekler kişiye rahatlık sağlayabilir ve kişinin kendisini daha az depresyonda hissetmesine yardımcı olur. Bununla beraber sağlıkları için aşırı yemediklerinden ve belli bir diyetle yediklerinden emin olmak önemlidir.

Kişi yiyecekleri arama eğilimindeyse sizin tetikte olmanız gerekir.Çok yemek yemenin yanında uygun olmayan veya tehlikeli maddeleri tüketebilirler. Tüketilmesini istemediğiniz şeyleri görülen veya ulaşılan yerlere koymayınız. Kişinin dikkatim başka yöne çekmeyi deneyin veya yemek yemenin yerine geçirebilmek üzere onlara tatmin edici bir aktivite bulun. Kişi daha fazla yemek yemede karanı ise onlar için çiğ havuç, kereviz gibi şişmanlatmayan hafif şeyler önceden hazırlamayı deneyin.

Sağlıklı Diyet

Kişiyi dengeli beslenmesi için cesaretlendirmek önemlidir.

Bazı besinlerin eksikliği hastalıklara veya kafa karışıklığının artmasına yol açabilir. Eğer kişi bazı yiyecekleri yemeyi reddediyorsa bir doktora danışma danışabilirsiniz. Doktor uygun alternatif yiyecekleri önerebilir veya vitamin ve diğer ekleri reçete edebilir. Demansın ileri evreleri boyunca bazı kişiler belirli yiyecekler için bir tat alma duyusu geliştirir. Onlara hoşlandıkları yiyeceklerden makul miktarlarda vermek isterken sağlıklı bir diyetle yemek yemeyi sürdürdüklerini garanti edebilirsiniz.. Özellikle ileri evrelerde kabızlık oldukça yaygındır ve kişi için daha da karışık hale gelebilir. Bol miktarda lifli yiyeceklerden yediklerinden ve sıvı içtiklerinden emin olmalısınız. Bazı demanslı kişiler çok hareketli ve aktif olduktan için daha fazla kaloriye gereksinim duyarlar. Bununla beraber, demansın ileri evrelerinde kişilerin kilo kaybı nedeni tam olarak bilinmemesine rağmen normaldir.

Huzursuz veya iştahı az olan kişilerde sık az miktarda yemeklerin veya besleyici atıştırmaların daha cazip olduğunu fark edebilirsiniz. Kişiye tuz, biber veya soslar ikram etmeniz gerekebilir ve eğer daha sonra bunları tekrar tekrar kullanma olasılıkları varsa ortamdan uzaklaştırmanız uygun olur. Kişi değerlendirme yeteneğini kaybedebildiği için yiyecek ve içeceklerin çok sıcak olmadığından emin olun. Her gün yeteni miktarda sıvı aldıklarından emin olun. Yetersiz sıvı alımı vücutta sıvı eksikliğine yol açarak daha fazla bilinç karışıklığına sebep olabilir. Kişilerin susama duyguları farklı olabilir fakat günde en az sekiz bardak sıvı almalarını sağlamak iyi bir rehberdir.

E-Bültenimize Abone Olun
Top